Communicatie op het curriculum – Update 4

De missie is: het vak persoonlijke communicatie op het curriculum krijgen. En ik moet zeggen, die missie begint aardig vorm te krijgen. Stapje voor stapje begin ik te zien hoe dit een succes kan gaan worden. 

Vier TeamTrainingen op een rij

In de eerste week na m’n vakantie startten we met drie TeamTrainingen. Van de Toscaanse zon, prachtige bergdorpjes en heerlijk eten naar drie oerhollandse klaslokalen. Best een overgang kan ik zeggen. Maar eenmaal gestart, voel je de energie in het team en ben je de pasta’s ook zo weer vergeten.

Ter info: De TeamTraining Communicatie is Alles is een actieve workshop waarin leraren met elkaar aan de slag gaan om de belangrijkste communicatie-uitdagingen op school te bepalen, op te lossen en zo de werkdruk te verlagen. 

De eerste TeamTraining was in Rotterdam met Lilian Snijders en daarna twee in Oegstgeest met Eveline Vlasveld. Alle drie naar tevredenheid van de scholen (gemiddeld een 8), maar bij mijzelf knaagde er iets. Het moest nog beter, nog meer inspireren, niet alleen teams laten werken aan hun communicatie maar ook meer achtergrond meegeven.

Leerkrachten in gesprek tijdens de TeamTraining
Het team in Lisse druk in de weer tijdens de TeamTraining

Dus ben ik aan de slag gegaan en heb de TeamTraining omgebouwd. Een behoorlijke klus met een stevige deadline, want 15 oktober stond de vierde TeamTraining geboekt op een basisschool in Lisse.

Het resultaat mag er zijn. De TeamTraining werd heel goed ontvangen in Lisse. De werkvormen verbeterd, meer onderbouwing en de techniek ook weer een stap verder. En, het belangrijkste, wederom een enthousiast team. Ik denk dat de TeamTraining nooit helemaal af is, maar dit is een mooie stap naar een steeds volwassener product.

Voor Lilian was het in Rotterdam de eerste keer dat ze de TeamTraining gaf en ze deed het geweldig. Goed om te zien, want het is de bedoeling dat Partners zoals Lilian en Eveline de TeamTrainingen gaan geven. Lijkt het je leuk om Partner te worden? Bekijk de informatie over partnerprogramma >>

Kennis op de website

Eén van de gevolgen van de nieuwe TeamTraining is dat op de website het onderdeel KENNIS is toegevoegd. De onderzoeken en auteurs / wetenschappers die terugkomen in de TeamTraining staan overzichtelijk naast elkaar. Het kennisdeel op de website dient meerdere doelen:

Leerkrachten kunnen verdieping zoeken na een TeamTraining.

Partners kunnen de kennis tot zich nemen voor het geven van de TeamTrainingen.

Ouders van wie de kinderen het lesprogramma volgen, zien de achtergronden.

En, LBNL, de pagina’s worden op termijn gevonden door Google en dat zorgt voor bezoekers op de site.

256 electroden meten de hersenen van Matthieu Ricard

Het is de bedoeling om nog veel meer kennis over communicatie toe te voegen. Doel: een belangrijke bron van kennis over persoonlijke communicatie worden. Dat gaat echt nog wel even duren, dat snap ik, maar het begin is er.

Bekijk de auteurs en onderzoeken op Communicatie is Alles >>

Tweede serie op ‘t Bolwerk

Vanaf 30 oktober wordt het Lesprogramma weer gegeven op ’t Bolwerk in Leiderdorp. Deze keer echter niet door Eveline maar door de leerkracht van  Groep 8 van ’t Bolwerk, Frederique Kleverlaan. De eerste keer dat de leerkracht het Lesprogramma zelf gaat geven. Spannend.

Doel is om te zien hoe Frederique de lessen geeft zonder veel instructie. Gezien haar enthousiasme weet ik dat het leuke lessen gaan worden. Ik kan niet wachten op een foto zoals hieronder maar dan met de nieuwe Groep 8.

CommunicatieToppers in Leiderdorp
De allereerste lichting CommunicatieToppers in Leiderdorp

Zelf ga ik de lessen bijwonen om weer te kijken hoe het loopt. Net als vorig jaar, achterin de klas met m’n laptop. Observeren, aantekeningen maken en misschien af en toe een beetje bijspringen. Ik heb er zin in!

Volgende halte: alle lessen online

In de slipstream van de lessen op ’t Bolwerk ga ik zorgen dat alle lessen online komen. Ik ga een online omgeving creëeren die leerkrachten helpt om waardevolle lessen te geven met minimale inspanning.

Leerkrachten vinden straks 28 lessen, waarvan er een aantal gratis te gebruiken zijn. Leuk om te testen of het Lesprogramma iets voor hun school is. Van elke les komen online:

Lesdoelen

Digibord presentatie

Slide notities

LesVideo ter voorbereiding

Werkvormen en materialen die nodig zijn

E-mailcommunicatie naar de ouders

Met deze middelen wordt het geven van het Lesprogramma Communicatie is Alles zo makkelijk mogelijk. De leerkracht kan zich dan helemaal richten op de inhoud en interactie met de leerlingen.

Het is een behoorlijke klus maar als dit eenmaal staat, is het product schaalbaar. Als je ideeën hebt of leuke toevoegingen, laat het me weten alsjeblieft. Zodra het live staat zal ik erover schrijven.

De missie is duidelijk

Communicatie op het Curriculum is en blijft de missie. Het leuke van ergens lang over nadenken, is dat steeds helderder wordt hoe je dat voor elkaar gaat krijgen. Toen ik bijna twee jaar geleden begon, was de missie hetzelfde. Alleen hoe daar te komen, was onbekend. Laat ik eens een boekje van twintig pagina’s schrijven, dan moet het wel lukken.  Het is allemaal iets anders gelopen.

Het is super om ergens aan te kunnen werken, waar je zo in gelooft. Ik wil alle mensen bedanken die er samen met mij in geloven (en dat zijn er veel). Het pad wordt steeds duidelijker en de animo neemt toe. M’n zin om er keihard voor te knokken is nog groter dan toen ik begon. Dank!

Hoe m’n beste idee tot leven kwam

Oké, het is zover. Na een jaar lang werken aan het beste idee wat ik ooit heb gehad, is het nu tijd om uit de kast te komen. En alhoewel ik er heel veel tijd in heb gestoken, en anderen met mij, is het maar de vraag of het gaat lukken. Maar het idee moet slagen, het is te belangrijk om te falen. 

Je vraagt je natuurlijk af, waar heeft ‘ie het over? Wat is dat idee? Ik neem je even mee naar het jaar 2007. Ik zat met m’n dochters aan tafel en legde iets uit over communiceren. Iets simpels als, ik luister naar jou en dan luister jij naar mij. Toen de kids later die avond op bed lagen, kreeg ik m’n beste idee tot nu toe.

Ik bedacht me die avond dat het toch bovengemiddeld vreemd is dat er op de basisschool geen lessen zijn over persoonlijke communicatie. Terwijl goede persoonlijke communicatie een voorwaarde is voor een gelukkig en succesvol leven.

CommunicatieToppers in Leiderdorp
De allereerste lichting CommunicatieToppers in Leiderdorp

Want wat is belangrijker in het dagelijks leven? De exacte datum van de slag bij Waterloo of, snappen dat goed luisteren een wereld van verschil maakt in je communicatie? Ik denk het laatste. Want menig relatie houdt stand door goede communicatie. En goed samenwerken binnen een team kan ook niet zonder logische dialogen of stevige discussies. Maar waar leer je dat? In ieder geval niet op de basisschool.

Aan de slag of toch niet
Ik had een aantal keuzes. Niets doen en m’n ideeën voor mijzelf houden. Het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen bellen en het idee voorleggen. Of, zelf een lesprogramma schrijven voor het primair onderwijs. Ik besloot het laatste te doen.

Dat ging alleen niet zo heel erg vlot. Ik was net drie jaar aan boord bij Blinker (nu Spotler). Dat bedrijf groeide als kool en dus bleef er niet genoeg tijd over om het lesprogramma te ontwikkelen. Wel begon ik aan een document met de naam “Communicatie is Alles”. Daarin legde ik al m’n ideeën vast.

Fast forward van 2007 naar 2017
Het is januari en ik besluit dat dit het moment is om het programma vorm te geven. Ik maak een plan en werk de inhoud van “Communicatie is Alles” iets verder uit. Met dat document ga ik langs bij een aantal bevriende leerkrachten en directeuren van basisscholen.

M’n belangrijkste twee vragen zijn: 1. Wat vind je van het idee? en 2. Is er al zoiets? Tot m’n vreugde en ook een beetje verbazing vinden ze het een geweldig idee en Nee, er is niet zoiets. Er zijn wel veel programma’s die pesten moeten tegengaan. Maar geen enkele stelt “Persoonlijke Communicatie” centraal. Dit geeft me het vertrouwen om er werkelijk veel tijd te gaan besteden in 2017.

Q1 2017 – Versie I
In het eerste kwartaal werk ik het volledige document uit. Het bevat het waarom, de structuur en inhoud van de lessen en al m’n gedachten om het in de markt te gaan zetten. Een soort braindump dus. Dit document stuur ik eind maart naar dezelfde groep mensen en spreek met ze af. Ze geven me goede feedback maar zeggen vooral dat dit een prima basis is. Ik ga verder met versie II.

Schetsen voor het boek

Q2 2017 – Versie II
Alle feedback zet me aan het denken over de structuur. Ook wordt me duidelijk dat alleen een boekje maken niet voldoende is voor een lesprogramma. Je hebt een handleiding nodig voor de leerkracht en werkvormen voor tijdens de lessen. Ook besluit ik dat een presentatie voor het Digibord ideaal is om leuke foto’s, tekeningen en video’s te laten zien. De klus wordt alleen maar groter dus.

Met één van de leerkrachten, Eveline Vlasveld, werk ik steeds nauwer samen. Zij geeft les op ’t Bolwerk in Leiderdorp. We krijgen toestemming om een pilot te doen op die school. Dat is super want het geeft een deadline. Vijftien september start het lesprogramma in Groep 8.

Q3 2017 – Versie III
Dat betekent wel dat de derde versie helemaal klaar moest zijn. Het idee in inmiddels uitgegroeid van een simpel boekje met wat handig tips over persoonlijke communicatie tot:

  • Het boek Communicatie is Alles
  • Het oefenboekje met de werkvormen voor de leerlingen
  • Een handleiding voor de leerkracht
  • Een presentatie voor het Digibord met notities voor de leerkracht
  • E-mailcommunicatie om de ouders te betrekken

En al die middelen moeten klaar voor de pilot. Maar hoe groot een project ook is, als je eenmaal begint, is elke stap er eentje naar je einddoel. Eén van die stappen waren leuke tekeningen voor in het boek. Dus zat ik in Florence met m’n laptop de tekeningen te beschrijven voor Wilma Fransen die de illustraties heeft gemaakt.

Ook de werkvormen waren een klus om te bedenken en uit te werken. Gelukkig kreeg ik ook daar hulp van Eveline en een niewe ster, Fleur Vooijs, tweedejaars PABO-student met een gezonde drang naar perfectie. Toen ook Mirjam van der Loo aanhaakte voor de redactie, wist ik dat het zou gaan lukken.

Een boek?
Dan is daar het mooie moment dat je een doos toegestuurd krijgt met boeken. Honderd stuks van de eerste druk van Communicatie is Alles. Ineens ben je een schrijver. Een schrijver van een lesmethode om kinderen de basisvaardigheden van persoonlijke communicatie te leren en ze zo stevig(er) in de wereld te zetten.

Boek Communicatie is Alles

[Voordat de wereld over me heen valt, het shirt van Ajax wordt vervangen (sorry Ajax fans). De nieuwe club wordt Cletz United. Ook worden de karakters een betere afspiegeling van onze multiculturele samenleving]

Oké, vraagt je misschien af waarom een boek, scholen gaan toch over op digitaal? De belangrijkste reden voor een boek is de olievlekwerking die ik graag wil veroorzaken. De leerlingen nemen het boek mee naar huis. Daar ligt het op tafel en is toegankelijk geschreven. Niet alleen voor de leerlingen maar ook voor de ouders.

Door middel van een e-mail na de les vragen we de ouders om het hoofdstuk samen met hun kind te lezen. Zo bereikt het lesprogramma niet alleen de kinderen maar ook de ouders. Misschien zelfs wel een opa of oma.

De eerste les is met trillende handjes
Je kunt maar zenuwachtig zijn:-). Man, wat een stress is het toch als je iets voor de eerste keer doet. De hamvraag voor de pilot is vooral of de stof goed is afgestemd op de leerlingen? De eerste les zullen we dat niet kunnen beoordelen maar toch geeft het een indicatie.

Eveline en ik hebben een duidelijke verdeling gemaakt voor de lessen. Eveline geeft de lessen en ik zit achterin de klas met m’n laptop om aantekeningen te maken. Eventueel kan ik iets aanvullen.

De eerste les is een succes. Je weet niet half hoe leuk het is om kinderen aan de slag te zien gaan met jouw gedachtengoed. Die eerste les legt uit Waarom Persoonlijke Communicatie zo belangrijk is. Het is hartverwarmend om te horen waar de leerlingen gelukkig van worden, “Als m’n ouders met elkaar knuffelen”, of “Als iedereen het goed heeft”.

De eerste les is in ieder geval goed afgestemd op de leerlingen. De kop is eraf.

Evaluatie
Na elke les evalueren we. Passen de presentatie aan, de slide notities, de handleiding en kijken waar het boek beter kan. Al die informatie is input voor de tweede druk van het lesprogramma. Dat komt uit begin maart.

De laatste les was 6 februari 2018. De feedback is nog steeds zeer positief. Zowel de leerkracht als de leerlingen vinden de lessen heel leuk. De hamvraag is daarmee beantwoord, de lessen zijn prima afgestemd op de leerlingen. De ouders zijn ook enthousiast en vinden dat het programma op meer scholen gegeven zou moeten worden.

“De lessen vinden we onwijs waardevol, leuke onderwerpen waar ons hele gezin baat bij heeft, echt top!”

“Ook voor veel volwassenen inderdaad geen overbodige informatie ;). Ik vind het in een prettige stijl geschreven, met duidelijke, relevante voorbeelden.”

Grootste compliment tot nu toe: Pilotschool ’t Bolwerk heeft het lesprogramma aangeschaft voor de nieuwe Groep 8 van komend jaar.

Een nieuwe organisatie

Logo CiA kleur

De pilot geeft het vertrouwen om een nieuwe organisatie te starten. De naam wordt, niet geheel toevallig, “Communicatie is Alles”. Het doel, zorgen dat dit lesprogramma bij elke school in Nederland op het curriculum komt te staan. Eveline is zo enthousiast dat ze aan boord komt.

Het doel van Communicatie is Alles is om lesprogramma’s te ontwikkelen voor elke leeftijd. Niet alleen voor Groep 8 maar ook voor Groep 3 en 5. Natuurlijk ook voor het voortgezet onderwijs in al z’n vormen. En als laatste voor het MBO, HBO en WO onderwijs.

Om dat voor elkaar te boksen, moet er nog heel veel gebeuren. Maar ik heb nog wel een paar ideeën hoe we het voor elkaar kunnen krijgen.

Helemaal tot hier gelezen?
Als je helemaal tot hier gelezen hebt, dank je wel! (Waarschijnlijk ben je m’n vader of moeder:-). Ben je dat niet en heb je vragen over het lesprogramma, stuur me gerust een e-mail: paul@communicatieisalles.nl.

Hoe Communicatie is Alles begon

Ik weet nog goed hoe het begon. Ik zat aan tafel met m’n vrouw Lisette en dochters Loïs en Isabel. Het zal ergens midden 2007 geweest zijn. Gewoon een doordeweekse avond. Waar we precies over spraken, weet ik niet meer, maar ik probeerde, net zoals mijn ouders dat hadden gedaan, m’n kinderen iets te leren over hoe je met elkaar praat. Iets in de trant van, luisteren en nadenken voordat je antwoord geeft. Het zal eenvoudig geweest zijn, want m’n dochters waren op dat moment acht en vijf.

Foto Loïs en Isabel aan tafel in 2007

Toen de kinderen later op de avond in bed lagen, zat ik voor me uit te staren. Op dat moment bedacht ik me dat het toch heel vreemd is dat we onze kinderen op de basisschool wel leren rekenen en schrijven, maar niet hoe ze moeten communiceren. Terwijl dat communiceren zo’n belangrijk deel uitmaakt van ons leven. Misschien nog wel belangrijker dan rekenen of foutloos schrijven.

Het idee heeft me nooit meer losgelaten. In de loop der jaren maakte ik aantekeningen in een document met de naam “Communicatie is Alles”. Een uitdrukking die ik soms gebruikte op werk en thuis. Steeds als ik een idee had of zelf weer iets leerde over communicatie, legde ik het vast. Met als doel om uiteindelijk een lesprogramma over communicatie te ontwikkelen voor het primair onderwijs.

Een drukke baan en opgroeiende kinderen zorgden ervoor dat er niet veel voortgang zat in het project. Daardoor bleef het lang op de plank liggen. Tot begin 2017. Toen vond ik de tijd om serieus met het project aan de slag te gaan.

Het resultaat is een lesprogramma bestaande uit een boek en oefenboekje voor de leerlingen, een handleiding en Digibord presentatie voor de leerkracht en e-mails om de ouders te betrekken bij het programma. Dat laatste om te proberen een olievlekwerking op gang te brengen.

Ook schreef ik een plan om het lesprogramma op zoveel mogelijk onderwijsinstellingen op het curriculum te krijgen. Ik geloof er heilig in dat goede communicatievaardigheden een enorm verschil kunnen maken in het leven. Daarom is het belangrijk om zoveel mogelijk jongeren in aanraking te laten komen met deze lessen.

Ik ben ervan overtuigd dat als we kinderen leren om goed te communiceren, dat ze een gelukkiger en succesvoller leven zullen hebben. Dus dat is m’n missie.

Veel geluk & succes, Paul.

Eveline aan boord

Om input te krijgen op de inhoud van het programma sprak ik met leerkrachten. Zoals Ton Paulides, Eveline Vlasveld en Astrid Frens. Allemaal waren ze enthousist over het idee en zo ging ik aan de slag. In de loop van 2017 was met name het contact met Eveline intensief.

Vanaf april van dat jaar is zij betrokken geweest bij de ontwikkeling. Eerst vanaf een afstandje maar steeds vaker zaten we te praten.

Heel belangrijk was natuurlijk dat ze zo geloofde in het programma. Want vaak genoeg zat ik met twijfels. Kun je kinderen hier echt mee helpen? Was het programma niet te moeilijk? Gelukkig bevestigde Eveline keer op keer dat het lesprogramma echt een kans maakte. Dat gaf me het vertrouwen om vooral door te gaan met ontwikkelen.

Juf Eveline tijdens de eerste communicatieles van de pilot in Groep acht

Eveline was op dat moment nog werkzaam in het onderwijs. Op ‘t Bolwerk in Leiderdorp gaf ze les aan Groep 6. Daarmee hadden we een mooie ingang in een school. Want ergens zou het programma natuurlijk een eerste keer getest moeten worden. Eveline vroeg toestemming aan directeur Anneke van Vliet en daarmee hadden we ineens een datum voor een pilot. Super!

In november van 2017 heeft Eveline haar baan in het basisonderwijs opgezegd. Ze wil zich volledig focussen haar Ouder en Kind Coaching en meewerken aan Communicatie is Alles. Geweldig om iemand met 20 jaar ervaring als leerkracht aan je zijde te hebben.

Er is nog een lange weg te gaan, maar we delen de passie om kinderen stevig in de wereld te zetten. En we geloven allebei dat goed communiceren daar een essentieel onderdeel van is.

[Update januari 2019: Eveline heeft eind 2018 besloten om zich volledig te richten op haar Ouder en Kind Coaching praktijk. Jammer voor Communicatie is Alles maar begrijpelijk. Veel succes Eveline]