SLO – Kerndoel 1

“De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken
taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of
schriftelijk, gestructureerd weer te geven.”

Om informatie te verwerven uit gesproken taal, moeten leerlingen beschikken over goede communicatieve vaardigheden. Ze moeten zich kunnen inleven in de ander, de juiste vragen stellen, bepalen wat de waarde is van de antwoorden, welke emoties wellicht een rol spelen en een antwoord formuleren zodat een gesprek zich positief ontwikkelt.

Om dat te kunnen doen moeten leerlingen veel oefenen met communicatie. Oefenen om zich in te leven in de andere persoon. Oefenen om te begrijpen wat het doel is van het gesprek en dat voor ogen te houden tijdens het gesprek. Maar ook oefenen om de juiste vragen te stellen om samen dat doel te bereiken. Verder wil je dat ze leren om de emoties te herkennen bij de ander, maar ook bij zichzelf, en daar begrip voor te hebben. En als laatste oefenen om antwoorden of samenvattingen logisch te formuleren.

Al deze vaardigheden komen terug in het lesprogramma Communicatie is Alles.

SLO – Kerndoel 2

“De leerlingen leren zich naar vorm en inhoud uit te drukken bij het geven en vragen van informatie, het uitbrengen van verslag, het geven van uitleg, het instrueren en bij het discussiëren.”

Dat is een hele mond vol inderdaad. Wat we graag willen is dat leerlingen logisch leren handelen in hun communicatie. Dat is nog niet zo eenvoudig.

Het lesprogramma Communicatie is Alles ontwikkelt leerlingen op sociaal emotioneel gebied én logica. Want om goed te communiceren heb je niet alleen empathie nodig maar ook een logische geest. In de hoofdstukken over de communicatieladder leren ze waar ze zich bevinden in hun communicatie en in logisch formuleren krijgen ze een eenvoudige vorm aangereikt die ze kunnen gebruiken.

SLO – Kerndoel 3

“De leerlingen leren informatie te beoordelen in discussies en in een gesprek dat informatief of opiniërend van karakter is en leren met argumenten te reageren.”

Om bovenstaande vaardigheden werkelijk in de praktijk te brengen zijn goede communicatieve vaardigheden onmisbaar. De sociaal emotionele kant -zeer van belang als je niet eens bent met iemand anders – moet worden ontwikkeld. Zo krijgt de emotie van een leerling de juiste plek in een discussie. En ook de logische kant moet worden ontwikkeld. Bijvoorbeeld om duidelijke standpunten te formuleren, maar ook om die standpunten te onderbouwen met feitelijke argumenten.

In het lesprogramma Communicatie is Alles komen zowel de sociaal emotionele kant als de logica binnen communicatie aan bod. Van standpunten formuleren tot feitelijke en niet-feitelijke argumenten. Over hoe je iets logisch formuleert en hoe het kan dat we toch zo vaak onlogisch formuleren.

SLO – Kerndoel 34

“De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke en psychische gezondheid van henzelf en anderen.”

Om dit doel te behalen, is het ontwikkelen van communicatieve vaardigheden enorm belangrijk. Want hoe weet je wanneer iemand in psychische of lichamelijk nood is? Dat kan alleen als je met die persoon spreekt op een manier waardoor hij of zij het vertrouwen heeft om zijn werkelijk gevoelens te delen.

En minimaal zo belangrijk, hoe weet je of je zelf in psychische of lichamelijke nood bent? Ook hierbij is communicatie van groot belangrijk. Niet alleen met anderen maar vooral ook hoe je met jezelf communiceert. Hoe goed je in staat bent om “naar binnen” te kijken. Empathie voor jezelf en hulp durven vragen bij anderen.

Binnen Communicatie is Alles ontwikkelen we niet alleen vaardigheden die met gesprekstechniek te maken hebben. Juist ook de sociaal emotionele kant is van groot belang. De leerlingen leren hoe ze een positief spreker zijn en hoe belangrijk de kracht van woorden is. Lessen die ervoor zorgen dat het vertrouwen van anderen in hen toeneemt. Waardoor anderen zich makkelijker openstellen en de leerling zorg kan dragen voor die persoon.

SLO – Kerndoel 35

“De leerlingen leren zich redzaam te gedragen in sociaal
opzicht, als verkeersdeelnemer en als consument.”

Communicatie is de basis van sociale interactie en het ontwikkelen van goede relaties. Die relaties zijn in elke levenssituatie van belang. De belangrijkste  zijn de relaties binnen de familie- en vriendenkring. Maar ook de expliciet genoemde, vaak non-verbale interacties, in het verkeer leiden vaak tot problemen.  En als consument dienen kinderen zich bewust te zijn of worden van de communicatie die gebruikt wordt om hen te overtuigen. Ook moeten ze zich goed uit kunnen drukken.  Zodat ze beter gewapend een besluit kunnen nemen en doelen zullen bereiken.

Communicatie is Alles geeft leerlingen de basisvaardigheden van persoonlijke communicatie. Met die basisvaardigheden kunnen zij zich ontwikkelen tot zelfredzame mensen die in staat zijn anderen te ondersteunen. Maar ook om, als dat nodig is, een sociaal vangnet te hebben dat hen kan ondersteunen.

SLO – Kerndoel 37

“De leerlingen leren zich te gedragen vanuit respect voor
algemeen aanvaarde waarden en normen.”

Respectvolle en duidelijk communicatie is onontbeerlijk voor het bereiken van dit kerndoel. Ten eerste om te weten wat de waarden en normen zijn en ze toe te passen. Ten tweede om met elkaar te praten waarom die waarden en normen zo belangrijk zijn. Ten derde om te overleggen of we bepaalde waarden en normen moeten of willen aanpassen.

Of leerlingen dit kunnen leren hangt af van hun communicatieve vaardigheden zoals benoemd bij SLO – Kerndoel 1. Dat is de basis van waaruit begrip en respect kan ontstaan voor de waarden en normen van een samenleving.

Het aanleren van de basisvaardigheden van persoonlijke communicatie is de essentie van Communicatie is Alles.